१५ असार, काठमाडौं — राजधानीको सुरक्षा संयन्त्र र अदालती प्रक्रियामै गम्भीर त्रुटि देखिने गरी एक थुनुवा काठमाडौं जिल्ला अदालतको परिसरबाटै हत्कडीसहित फरार भएका छन्। फरार हुने व्यक्ति पश्चिम रुकुमको बाँफिकोट गाउँपालिका–१ घर भई हाल काठमाडौंको गोंगबुमा बस्दै आएका २१ वर्षीय निराजनजंग ठकुरी उर्फ दशरथ शाही हुन्। शाहीमाथि चोरी मुद्दा लागेको थियो र उनी हाल प्रहरी वृत्त सोह्रखुट्टेमा थुनामा थिए। उनीमाथि थुनछेक बहस गर्न आइतबार (१५ असार) काठमाडौं जिल्ला अदालतमा उपस्थित गराइएको थियो। अदालतको ४ नम्बर इजलासमा बहसको पालो कुर्दै गरेका बेला शाहीले ‘पिसाब लागेको’ भन्दै शौचालय जान पाउने अनुमति मागे। सोही अवसरमा उनी प्रहरीको निगरानीबाट फुत्किएर हत्कडीसहित फरार हुन सफल भएका हुन्।
उक्त घटनापछि प्रहरीले तुरुन्तै खोजी कार्य सुरु गरे पनि शाहीलाई हालसम्म फेला पार्न सकेको छैन। जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौंका प्रवक्ता तथा एसपी अपीलराज बोहराका अनुसार, “शाही अदालतको प्रक्रियाका क्रममा प्रहरीको साथमै थिए। तर शौचालय जान्छु भनेर अनुमति मागी उनी अदालत परिसरबाटै भागेका हुन्।” उक्त घटनाले अदालती प्रक्रियामा प्रयोग हुने सुरक्षा संयन्त्रमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। प्रहरी निगरानीमा रहेका थुनुवा खुला वातावरणमा लैजानु र शारीरिक आवश्यकताको नाममा सुरक्षा सावधानी नअपनाउनु आफैँमा गम्भीर लापरवाही हो भन्ने टिप्पणीहरू आइरहेका छन्।
शाही फरार भएपछि घटनाको विस्तृत छानबिन सुरु गरिएको जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार घटनास्थल वरपरको सिसिटिभी फुटेज संकलन गरी अनुसन्धान तीव्र बनाइएको छ। यद्यपि, सिसिटिभी कवरेज सम्पूर्ण परिसरमा नहुनु र सुरक्षामा खटिएका प्रहरीकै ध्यानभ्रमको कारण थुनुवा फरार भएको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार, शाहीका पारिवारिक र सामाजिक सम्बन्धका आधारमा पनि खोजी कार्य अघि बढाइएको छ। उनलाई आश्रय दिन सक्ने सम्भावित स्थानहरूमा निगरानी बढाइएको छ। साथै, घटनामा संलग्न सुरक्षाकर्मीको भूमिकामाथि पनि प्रश्न उठ्दैछ, जसका आधारमा कारबाही प्रक्रिया अघि बढ्न सक्ने संकेत छ।
अदालत परिसरबाटै थुनुवा फरार हुनु नेपालकै कानुनी प्रणालीमा सुरक्षा, अनुशासन र प्रक्रियागत कमजोरी उजागर भएको संकेतका रूपमा लिइएको छ। यस्ता घटनाले न केवल प्रहरी प्रशासनको क्षमतामाथि शंका जन्माउँछन्, बरु आम नागरिकको कानुनी संयन्त्रप्रतिको विश्वासमा पनि असर पुग्न सक्छ। यसअघि पनि केही थुनुवाहरू अस्पताल, अदालत वा ट्रान्जिट थुनामा लैजाँदा भागेका घटनाहरू सार्वजनिक भइसकेका छन्। तर ती घटनाबाट सिक्दै आन्तरिक सुधार नगरेको देखिनुले प्रणालीगत लापरवाहीलाई पुष्टि गरिरहेको छ। काठमाडौंको मध्यभागमै रहेको जिल्ला अदालत परिसरबाट हत्कडीसहित थुनुवा फरार हुनु गम्भीर सुरक्षा चूक हो। अब यस घटनाले केवल एक व्यक्ति भाग्नु मात्र होइन, सुरक्षा संयन्त्र, प्रहरीको तयारी, अदालतको संयोजन र समग्र न्याय प्रणालीकै विश्वसनीयतामाथि गम्भीर बहस जन्माएको छ। यसले तत्काल सुधारको माग मात्रै होइन, दीर्घकालीन संरचनागत सुधारको खाँचोसमेत देखाएको छ।
