काठमाडौं, असार २५ – नेपालको सबैभन्दा पुरानो र ठूलो विश्वविद्यालय त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) को नेतृत्व फेरिएको छ। नवनियुक्त उपकुलपति प्रा.डा. दीपक अर्यालले आज औपचारिक रूपमा कार्यभार सम्हाल्दै त्रिविको नेतृत्वमा प्रवेश गरेका छन्। डा. अर्यालले प्रधानमन्त्री एवं त्रिविका कुलपति केपी शर्मा ओलीबाट पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएपछि विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय, कीर्तिपुर पुगेर उपकुलपति पदको कार्यभार सम्हालेका हुन्। कीर्तिपुरमा आयोजित औपचारिक कार्यक्रममा विश्वविद्यालयका उच्चपदस्थ अधिकारी, संकाय प्रमुख, विभागीय प्रतिनिधि तथा कर्मचारीहरूको उपस्थिति थियो। उपकुलपति चयनका लागि गठित सिफारिस समितिले तीनजना व्यक्तिहरू—प्रा.डा. दीपक अर्याल, प्रा.डा. खड्ग केसी र प्रा.डा. विनिल अर्याल—को नाम प्रधानमन्त्रीसमक्ष सिफारिस गरेको थियो। शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री रघुजी पन्तको अध्यक्षतामा गठन गरिएको उक्त समितिको सिफारिसका आधारमा प्रधानमन्त्री ओलीले प्रा.डा. अर्याललाई त्रिविको उपकुलपति नियुक्त गरेका हुन्।
डा. अर्याल जल तथा मौसम विज्ञान केन्द्रीय विभागका पूर्वप्रमुख हुन्। उनी सन् २०५२ सालमा शिक्षण सहायकको रूपमा त्रिविमा प्रवेश गरेका थिए। त्यसपछिका दुई वर्षभित्रै स्थायी नियुक्ति पाएका उनी २०७६ सालमा प्राध्यापकमा पदोन्नति भएका थिए। त्रिविको सेवा आयोगमार्फत नियुक्ति प्रक्रिया पूरा गरेर प्रवेश गरेका अर्यालले अकादमिक तथा प्रशासनिक दुवै क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान दिँदै आएका छन्। उनी नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नाष्ट) का प्राज्ञ पनि हुन्। वातावरण र जलवायु परिवर्तनजस्ता क्षेत्रको अध्यापन र अनुसन्धानमा उनको विशेष योगदान रहँदै आएको छ। उनले विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक कार्यक्रममा सहभागिता जनाउँदै त्रिविको प्रतिष्ठा अभिवृद्धिमा भूमिका खेलेका छन्।
पूर्व उपकुलपति प्रा.डा. केसरजंग बरालले १५ चैतमा व्यक्तिगत कारण देखाउँदै राजीनामा दिएपछि त्रिवि नेतृत्वविहीन बनेको थियो। त्यसयता उपकुलपति पद रिक्त रहँदा विश्वविद्यालयका विभिन्न कार्यहरू प्रभावित भएको भन्दै चाँडो नियुक्तिको माग भइरहेका बेला प्रा.डा. अर्यालको नियुक्ति भएको हो। कार्यभार सम्हाल्ने क्रममा उनले विश्वविद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधार, प्राज्ञिक स्वतन्त्रता, अनुसन्धान प्रवर्द्धन, प्रशासनिक पारदर्शिता र विद्यार्थीकालीन सेवा अभिवृद्धिमा प्राथमिकता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। त्रिविको नेतृत्वमा आएको नयाँ परिवर्तनले संस्थागत सुधार र शैक्षिक समृद्धिको अपेक्षा पनि बोकेको छ। शिक्षा क्षेत्रका विज्ञहरू उपकुलपति अर्यालको अनुभव र दृष्टिकोणले विश्वविद्यालयको दीर्घकालीन रणनीतिमा नयाँ ऊर्जा थप्ने विश्वास व्यक्त गर्छन्।
