काठमाण्डौ : गत फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले गरेको हमलापछि विश्वभर हलचल मच्चिएको थियो । युद्ध सुरु भएको दुई महिनाभन्दा बढी भइसक्दा पनि यसको अन्त्य हुने संकेत देखिएको छैन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यो आक्रमणमार्फत इरानमा सत्ता परिवर्तन गराउने सपना देखेका थिए, तर इरान भने आफ्ना शर्तमा अडिग रहेको छ ।
यसैबीच, एक रिपोर्टमा खुलासा भएको छ कि इरान युद्धमा अमेरिकाले हालसम्म ४२ वटा जेट तथा अन्य विमान गुमाइसकेको छ भने करिब दुई लाख ४० हजार करोड रुपैयाँ बराबरको आर्थिक क्षति बेहोरेको छ । अमेरिकी संसदको आधिकारिक अनुसन्धान शाखा ‘कंग्रेसनल रिसर्च सर्भिस’ को रिपोर्टअनुसार, इरानविरुद्ध सञ्चालन गरिएको सैन्य अभियान ‘अपरेशन एपिक फ्युरी’ मा अमेरिकी सेनाले ठूलो क्षति व्यहोरेको छ । युद्धका क्रममा अमेरिकाका कम्तीमा ४२ वटा लडाकु विमान, रिपर ड्रोन तथा अन्य हवाई साधन पूर्णरूपमा ध्वस्त भएका वा गम्भीर क्षतिग्रस्त भएका छन् । यसले अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयको युद्ध बजेटमा पनि अस्वाभाविक वृद्धि भएको बताइएको छ ।
कुन–कुन विमान नष्ट भए ?
अमेरिकाको सबैभन्दा आधुनिक र खतरनाक मानिने ‘किलर ड्रोन’ पनि इरानका लागि सजिलो निशाना बनेको रिपोर्टमा उल्लेख छ । युद्धका क्रममा इरानले अमेरिकाका २४ वटा रिपर ड्रोन खसालेको दाबी गरिएको छ । त्यसैगरी, विश्वकै अत्याधुनिक पाँचौं पुस्ताको स्टेल्थ फाइटर जेट समेत यो युद्धमा नष्ट भएको बताइएको छ ।
यसका अतिरिक्त अमेरिकाका ४ वटा F–१५E स्ट्राइक इगल फाइटर जेट क्षतिग्रस्त भएका छन् । आकाशमै लडाकु विमानलाई इन्धन भर्ने ७ वटा ठूलो रिफ्यूलर विमानलाई पनि निशाना बनाइएको थियो, जसले अमेरिकी वायुसेनालाई ठूलो धक्का पुगेको छ । त्यसबाहेक १ ग्राउन्ड–अट्याक विमान, १ E–३ सेन्ट्री AWACS, २ विशेष अपरेशन विमान, १ उद्धार हेलिकोप्टर तथा १ हाई–टेक जासुसी ड्रोन पनि क्षतिग्रस्त उपकरणको सूचीमा समावेश छन् ।
२.४ लाख करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति
यो विनाशको प्रत्यक्ष असर अमेरिकी अर्थतन्त्र र सरकारी कोषमा परेको छ । मे १२ मा अमेरिकी संसदको ‘हाउस एप्रोप्रिएशन्स सबकमिटी’ मा भएको सुनुवाइका क्रममा पेन्टागनका कार्यवाहक कन्ट्रोलर जुल्स डब्ल्यू हर्स्ट III ले सांसदहरूलाई जानकारी दिँदै भनेका थिए, ‘इरानमा जारी सैन्य अभियानको अनुमानित खर्च बढेर २९ अर्ब डलर अर्थात् करिब २.४ लाख करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यो वृद्धि ध्वस्त भएका सैन्य उपकरण, फाइटर जेट र ड्रोनको मर्मत वा प्रतिस्थापनमा लाग्ने अत्यधिक खर्चका कारण भएको हो ।’
