काठमाडौं, ११ साउन — दक्षिण–पूर्वी एसियाका दुई छिमेकी राष्ट्र कम्बोडिया र थाइल्याण्डबीच पछिल्लो समय चर्किएको सीमा विवाद अन्ततः युद्धविरामको सहमतिमा पुगेर केही सहज भएको छ। पछिल्ला केही दिनयता बढ्दै गएको सैन्य तनाव र मानव क्षतिको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै दुवै देश युद्ध रोक्न राजी भएका हुन्। यस युद्धविराममा अमेरिकी कूटनीतिक पहल निर्णायक बनेको छ। यो जानकारी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दिएका हुन्। राष्ट्रपति ट्रम्पले दुबै मुलुकलाई तत्काल झडप रोक्न आह्वान गर्दै स्पष्ट रूपमा भनेका छन्, “जबसम्म द्वन्द्व रोकिँदैन, अमेरिका कुनै व्यापारिक सम्झौता या सम्बन्ध विस्तारमा लाग्दैन।”
कम्बोडियाका प्रधानमन्त्री हुन सेनले अमेरिकाबाट आएको युद्धविरामको प्रस्तावलाई सकारात्मक रूपमा स्वागत गरेका छन्। उनले आफ्ना विदेशमन्त्रीमार्फत अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसँग युद्धविरामसम्बन्धी संवाद चलिरहेको जानकारी गराएका छन्। प्रधानमन्त्री सेनका अनुसार, कम्बोडियाको प्राथमिकता अहिले शान्ति र कूटनीतिक समाधानमा केन्द्रित छ। उनले जनताका ज्यान र सम्पत्तिको सुरक्षालाई पहिलो प्राथमिकता दिएका छन्। दुवै मुलुकबीच विगतदेखि नै जारी सीमाविवाद हालसालै गम्भीर सैन्य झडपमा परिणत भएको थियो। झडपका क्रममा कम्बोडियाले थाइल्याण्डमाथि हवाई आक्रमणसमेत गरेको र त्यसले स्थिति थप जटिल बनाएको थियो। यस लडाइँमा हालसम्म ३० जनाभन्दा बढीको ज्यान गएको बताइएको छ, जसमा सर्वसाधारण र सुरक्षाकर्मी दुवै परेका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले दुवै मुलुकलाई स्पष्ट सन्देश दिँदै भनेका छन्, “शान्ति बहाल नगरेसम्म हामी कुनै पनि प्रकारको द्विपक्षीय व्यापार सम्झौता अघि बढाउँदैनौं।” उनका अनुसार, अमेरिकी प्रशासनले दुवै देशसँग पछिल्ला केही दिनदेखि कूटनीतिक छलफल जारी राखेको थियो। उनको चेतावनीपछि, कम्बोडिया र थाइल्याण्ड दुवैले युद्धविराममा बस्न सहमति जनाएका हुन्, जसले क्षेत्रीय स्थायीत्वतर्फ एउटा महत्त्वपूर्ण कदमको संकेत दिन्छ। कम्बोडिया र थाइल्याण्डबीचको युद्धविराम सहमति तत्कालीन तनाव कम गर्ने दिशामा आशाजनक देखिए पनि दीर्घकालीन समाधानका लागि अझ कूटनीतिक प्रयासहरू आवश्यक छन्। अमेरिकी भूमिका निर्णायक बनेको भए पनि शान्ति कायम गर्न दुवै पक्षको जिम्मेवार भूमिका अनिवार्य हुनेछ।
