काठमाडौं, ६ साउन — आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा नेपालले वैधानिक माध्यमबाट करिब १ हजार ४ सय किलो सुन आयात गरेको छ। यो तथ्यांक भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको छ। विभागका अनुसार यस अवधिमा कुल १३ लाख ८९ हजार ५ सय १६ ग्राम सुन नेपालमा भित्रिएको छ, जसको मूल्यांकन १७ अर्ब १२ करोड ८९ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबर रहेको छ। सुनको यो ठूलो आयातले नेपालको वैदेशिक व्यापारमा सुनको महत्व पुष्टि गरेको छ। सुन केवल लगानीको साधन मात्रै नभई वैदेशिक मुद्राको रुपमा पनि गणना गरिन्छ, जसले अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। साथै, नेपालमा सुनको माग निरन्तर बढ्दो क्रममा छ, विशेष गरी विवाह, चाडपर्व र अन्य सांस्कृतिक अवसरहरूमा।
यस आयातबाट सरकारले १ अर्ब ८५ करोड ६८ लाख ६० हजार रुपैयाँ करिब राजस्व संकलन गरेको छ। यो रकम भन्सार महसुल र करबाट संकलित भएको हो। सुन आयातमा लागेको यस्तो राजस्वले सरकारको आर्थिक स्थायित्वमा सकारात्मक योगदान पुर्याउँछ। यस आर्थिक वर्षमा नेपालले कुल १८ खर्ब रुपैयाँ बराबरका विभिन्न वस्तुहरू पनि आयात गरेको छ। ती मध्ये सुन आयात शीर्ष १५ वस्तुहरूमा पर्दछ। डिजेल पहिलो स्थानमा रहेको छ भने सोयाबिन तेल दोस्रो स्थानमा छ। यी वस्तुहरूको आयातले देशको आवश्यकताहरू र उपभोक्ताको मागलाई प्रतिबिम्बित गर्छ।
नेपालमा सुनको वैधानिक आयातले अवैध सुन कारोबार घटाउन समेत मद्दत पुर्याएको छ। यसले बजारमा पारदर्शिता बढाउने र उपभोक्ताको संरक्षण गर्ने अपेक्षा राखिएको छ। भविश्यमा सुन आयात र बजारको प्रवृत्ति कस्तो हुनेछ भन्ने विषयमा आर्थिक विज्ञहरू सतर्क रहेका छन्। विश्व बजारमा सुनको मूल्य परिवर्तन, अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अवस्था र स्थानीय मागका आधारमा सुनको आयातमा उतार-चढाव आउन सक्ने देखिन्छ। सरकार र सम्बन्धित निकायहरूले सुन आयात व्यवस्थापनमा अझ प्रभावकारी नीतिहरू ल्याउनुपर्ने देखिन्छ, जसले आयात नियन्त्रणका साथै उपभोक्ताको हित संरक्षण गर्न सकोस्।
